W Polsce funkcjonuje kilka głównych rodzajów spółek, które dzielą się na spółki cywilne oraz spółki prawa handlowego: osobowe i kapitałowe. Wybór formy prawnej wpływa na odpowiedzialność wspólników, sposób reprezentacji, opodatkowanie oraz formalności związane z założeniem i prowadzeniem działalności.
Podstawowy podział spółek
W polskim prawie wyróżnia się przede wszystkim:
- spółkę cywilną,
- spółki osobowe: jawną, partnerską, komandytową, komandytowo‑akcyjną,
- spółki kapitałowe: spółkę z o.o., spółkę akcyjną, prostą spółkę akcyjną.
Każda z tych form jest uregulowana przepisami Kodeksu cywilnego lub Kodeksu spółek handlowych i wymaga spełnienia określonych wymogów przy zakładaniu i prowadzeniu działalności.
Spółka cywilna
Spółka cywilna nie jest spółką handlową, lecz umową uregulowaną w Kodeksie cywilnym, zawieraną między wspólnikami prowadzącymi działalność gospodarczą. Sama spółka cywilna nie ma podmiotowości prawnej – przedsiębiorcami są wspólnicy, którzy odpowiadają za zobowiązania całym swoim majątkiem, solidarnie. Spółka cywilna jest często wybierana przy mniejszych przedsięwzięciach, gdy kilku przedsiębiorców chce połączyć siły przy stosunkowo prostych strukturach organizacyjnych.
Spółki osobowe
Spółki osobowe należą już do spółek prawa handlowego i regulowane są w Kodeksie spółek handlowych. Łączy je silny element osobisty – istotna jest osoba wspólnika, a odpowiedzialność za zobowiązania spółki w różnym zakresie ponoszą właśnie wspólnicy.
Do spółek osobowych zalicza się:
- spółkę jawną,
- spółkę partnerską,
- spółkę komandytową,
- spółkę komandytowo‑akcyjną.
Spółki osobowe nie mają osobowości prawnej, ale mają zdolność prawną – mogą nabywać prawa i zaciągać zobowiązania we własnym imieniu, być stroną umów i postępowań sądowych.
Spółki kapitałowe
Spółki kapitałowe to odrębna kategoria w prawie handlowym, w której kluczową rolę odgrywa wniesiony kapitał, a nie osoba wspólnika. Co do zasady za zobowiązania odpowiada sama spółka swoim majątkiem, a odpowiedzialność wspólników jest ograniczona do wysokości wniesionych wkładów.
Do spółek kapitałowych należą:
- spółka z ograniczoną odpowiedzialnością,
- spółka akcyjna,
- prosta spółka akcyjna.
Spółki kapitałowe mają osobowość prawną, wymagają rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym i funkcjonują w oparciu o bardziej rozbudowane regulacje korporacyjne (organy spółki, kapitał zakładowy lub akcyjny, zasady reprezentacji).
Podsumowanie – jaką spółkę wybrać?
Nie istnieje jeden uniwersalny model odpowiedni dla każdego przedsiębiorcy. Wybór rodzaju spółki zależy między innymi od:
- skali planowanej działalności,
- poziomu ryzyka gospodarczego,
- struktury właścicielskiej,
- planów inwestycyjnych i sukcesyjnych.
Każdy przypadek wymaga indywidualnej analizy pod kątem prawnym i organizacyjnym.
Zainteresował Państwa ten artykuł prawny? A może szukają Państwo innych tematów, bądź doprecyzowania poruszonych zagadnień prawnych?
Prosimy o przesłanie stosownych informacji poprzez formularz kontaktowy.
Zespół naszych doświadczonych prawników, adwokatów oraz radców prawnych z Zielonej Góry, posiadających szeroką wiedzę z różnych dziedzin prawa, zapozna się z otrzymanym zapytaniem i dołoży wszelkich starań, by udzielić stosownych informacji.