Prosta spółka akcyjna (PSA) to najmłodsza forma spółki kapitałowej w polskim prawie – funkcjonuje od 1 lipca 2021 roku. Została wprowadzona jako elastyczna forma prawna, którą mogą rozważyć m.in. startupy, firmy technologiczne i projekty innowacyjne.
Podstawowe informacje o PSA
PSA jest spółką kapitałową i posiada osobowość prawną nabywaną z chwilą wpisu do KRS. Za jej zobowiązania co do zasady odpowiada sama spółka własnym majątkiem, natomiast akcjonariusze nie odpowiadają za jej długi. Przepisy przewidują jednak określone wyjątki, a odrębne zasady odpowiedzialności mogą dotyczyć między innymi członków zarządu lub dyrektorów.
PSA może być spółką jednoosobową lub wieloosobową. Nie może jednak zostać utworzona wyłącznie przez jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.
Co wyróżnia PSA?
Kapitał akcyjny od 1 złotego
W PSA nie ma kapitału zakładowego – jest kapitał akcyjny, którego minimalna wartość wynosi 1 zł. Dla porównania: w spółce z o.o. kapitał zakładowy wynosi co najmniej 5 000 zł, a w spółce akcyjnej – 100 000 zł.
Wkład w postaci pracy lub usług
PSA umożliwia obejmowanie akcji w zamian za świadczenie pracy lub usług na rzecz spółki. Wkłady tego rodzaju nie zwiększają kapitału akcyjnego. Rozwiązanie to może być wykorzystywane w projektach, w których współzałożyciel wnosi wiedzę i kompetencje zamiast gotówki.
Akcje beznominałowe
Akcje PSA nie mają wartości nominalnej. Przy ich obejmowaniu ustalana jest cena emisyjna, a akcje określają zakres praw akcjonariusza. Taka konstrukcja może ułatwiać przeprowadzanie kolejnych emisji akcji.
Rejestracja online
Przy wkładach pieniężnych umowę spółki można zawrzeć przez system S24, co pozwala na skorzystanie z uproszczonej procedury rejestracji. Nie oznacza to jednak gwarantowanego wpisu do KRS w ciągu 24 godzin – termin zależy między innymi od prawidłowości wniosku i działania sądu rejestrowego.
Jeżeli akcje mają być pokryte wkładami niepieniężnymi, umowę spółki należy zawrzeć w formie aktu notarialnego.
Uproszczona likwidacja
PSA może zostać rozwiązana bez przeprowadzania likwidacji, jeżeli zostaną spełnione warunki określone w przepisach. Nie oznacza to jednak, że w każdym przypadku procedura rozwiązania będzie krótsza lub mniej sformalizowana niż w spółce z o.o. czy spółce akcyjnej.
Organy PSA – dwa modele do wyboru
1. Model dualistyczny
Zarząd prowadzi sprawy spółki i ją reprezentuje. Rada nadzorcza może zostać ustanowiona, jeżeli przewiduje to umowa spółki. Walne zgromadzenie akcjonariuszy podejmuje kluczowe decyzje właścicielskie.
2. Model monistyczny
Zamiast zarządu i rady nadzorczej działa rada dyrektorów – jeden organ łączący funkcje zarządcze i nadzorcze. Rada dyrektorów może być jedno- lub wieloosobowa.
Dla kogo jest PSA?
PSA może być rozważana przede wszystkim przez:
- startupy i firmy technologiczne szukające elastycznej struktury,
- podmioty planujące pozyskiwanie inwestorów poprzez emisję akcji,
- projekty, w których wspólnicy wnoszą pracę lub usługi zamiast kapitału,
- firmy planujące wdrożenie programów motywacyjnych opartych na akcjach.
Jako stosunkowo nowa forma prawna, PSA ma jeszcze niepełną praktykę sądową i administracyjną w niektórych obszarach – warto mieć to na uwadze przy wyborze formy działalności.
Podsumowanie
PSA to elastyczna spółka kapitałowa z minimalnym kapitałem akcyjnym wynoszącym 1 zł, możliwością wniesienia wkładu w postaci pracy lub usług oraz alternatywnymi modelami organizacji organów. Może być rozważana przez startupy i inne projekty nastawione na pozyskiwanie kapitału inwestycyjnego, jednak jej wybór powinien być poprzedzony analizą konkretnego modelu działalności.
Zainteresował Państwa ten artykuł prawny? A może szukają Państwo innych tematów, bądź doprecyzowania poruszonych zagadnień prawnych?
Prosimy o przesłanie stosownych informacji poprzez formularz kontaktowy.
Zespół naszych doświadczonych prawników, adwokatów oraz radców prawnych z Zielonej Góry, posiadających szeroką wiedzę z różnych dziedzin prawa, zapozna się z otrzymanym zapytaniem i dołoży wszelkich starań, by udzielić stosownych informacji.